De straat als integrale ontwerpopgave

Render streetdrainv3.jpg

Wat zal er met de straat gebeuren wanneer de steden blijven groeien, het meer gaat regenen, het warmer wordt en er meer goederen vervoerd moeten worden? Er worden nieuwe eisen aan het functioneren en daarmee aan de inrichting van onze straten gesteld, waarin verduurzaming, vergroening en efficiëntie voorop staan. Onze werkzaamheden zijn er op gericht concrete oplossingen te geven om deze processtappen te vereenvoudigen en in samenwerking met opdrachtgevers richting te geven aan de transitie naar een circulaire en leefbare omgeving.

Verdichting van bestaand stedelijk gebied is een belangrijke ruimtelijke opgave. In de dichtbebouwde stad waar de openbare ruimte beperkt is is het noodzakelijk om zowel maatschappelijke als logistieke functies integraal mee te nemen in het functionele programma van binnenstedelijke herstructurering.

 

De gedeelde uitdaging

De straat: de openbare doorgang in de bebouwde omgeving. De grens, maar ook de verbinding tussen gebouwen. En dé plek voor publieke interactie: een plek waarop mensen zich kunnen verzamelen, elkaar ontmoeten en zich door de stad verplaatsen. De straat kan eenvoudig gezien worden als een vlakke strook waar het doorgaande verkeer plaatsvindt, vaak bedekt met harde robuuste materialen zoals asfalt, keisteen of baksteen. Maar in de meeste gevallen is de straat ingebed met tramrails, kabels, leidingen en andere installaties om water, energie, groen en logistieke functies te accommoderen. Hiermee moet de straat zorgen voor het goed functioneren van een levendige en aantrekkelijke leefomgeving.

De huidige statische inrichting van de straat sluit steeds vaker niet aan op het dynamische en veranderende gebruik. Er is op diverse plekken in de stad veel ruimte gereserveerd voor verkeer, wat ten koste gaat van de ruimte voor voetgangers; de infrastructuur wordt vaak eenzijdig gebruikt, terwijl het aantal voetgangers op die locaties de afgelopen decennia meestal flink is gestegen. Er is op veel plekken onvoldoende ruimte voor auto- en fietsparkeren, een vrije trambaan, een vrij fietspad, ondergrondse afvalcontainers, bomen, terrassen en winkeluitstallingen, om maar een aantal voorzieningen te noemen. Het tegemoet komen aan de eisen die horen bij een goede doorstroming van het autoverkeer, het openbaar vervoer en de afwatering, gaat in veel straten vaak ten koste van de toegankelijkheid voor langzaam verkeer en de verblijfskwaliteit.

180216 Bluebloqs in context_Artboard 4 copy.jpg

De straat van de toekomst

Onze visie op de straat van de toekomst beschrijft een meer efficiënte en dynamische inrichting, waarbij volumes, frequentie en transportmiddelen van stromen - mensen, goederen, water en energie - worden aangepast aan de grootte en de morfologie van de stad, bovengronds en ondergronds, ondersteund door een dynamisch netwerk. 

Door Intelligent Transportation Systems (ITS) te integreren, kan de capaciteit van het bestaande stedelijke netwerk worden vergroot. Functies kunnen worden opgenomen door een flexibele en dynamische infrastructuur te creëren.

De straat functioneert als flexibele ruimte, waarbij het gebruik overdag en 's nachts verschilt. Dynamische laad- en losplekken veranderen op andere momenten in fietsparkeerplaatsen of terras. Middels slimme vakken in de bestrating zijn containers/pick-up & drop-off plekken herkenbaar in het netwerk, waardoor autonoom laden en lossen mogelijk wordt. Wij hebben dit thema uitgewerkt in het project Stadslogistiek Op Maat.

De-markering, borden en verkeerslichten kunnen dan uit het straatbeeld verdwijnen. De stedelijke infrastructuur wordt interactief, dynamisch en multifunctioneel. Een optimale mix tussen efficiëntie, veiligheid en leefbaarheid. Zelf-rijdende kleine auto’s & cargo-vans en concepten als ‘DaaS’ bieden de mogelijkheid om mobiliteit te delen, zodat er minder auto's en minder parkeerplaatsen nodig zijn. De resterende ruimte kan opnieuw worden ingedeeld, gericht op comfortabelere trottoirs, hemelwaterbeheer en groenvoorziening. Transport is een service geworden die de kosten van het bezitten van een auto grotendeels verminderen. 

Screen Shot 2018-02-27 at 16.18.54.png

Klimaatadaptief ontwerpen

Het regenwater wordt niet meer naar het riool afgevoerd. In de stad van de toekomst wordt het hemelwater op de straat vastgehouden en in de ondergrond opgeslagen voor hergebruik voor verschillende functies, zoals irrigatie, koeling en operationele processen. De daken van gebouwen en straten worden benut om hemelwater op te vangen en af te koppelen. Hiermee kan kostbaar drinkwater worden bespaard en wordt het waardevolle hemelwater volledig benut. Waterbedrijven, waterschappen, gemeentes en eindgebruikers werken nauw samen om het water zo efficient mogelijk te beheren en te hergebruiken. Stedelijk waterbeheer wordt hiermee decentraal en circulair.

Groen wordt teruggebracht in het straatbeeld. Door groenvakken te zien als stedelijke elementen en er functies aan te koppelen zoals verblijf, afwatering of verkeersvoorzieningen, maken we de stad groener, koeler en leefbaarder. De plantvakken zuiveren het hemelwater, wat weer teruggeleverd kan worden aan de stad. In Rotterdam geven we al invulling aan deze visie met de Urban Water Buffer.

Wij zien gezamenlijke uitdagingen voor de straat van de toekomst, zoals de energietransitie, inpassen van nieuwe en efficiënter beheren van oude kabels en leidingen, het terugwinnen van grondstoffen uit afvalwater. Onze werkzaamheden richten zich op concrete oplossingen bedenken en realiseren en samen met onze opdrachtgevers richting te geven aan de transitie naar een circulaire en leefbare stad. Wie doet er mee om met integrale oplossingen deze uitdagingen op te pakken?